Page 9 - Ank 8 va new FINAL.cdr
P. 9
कथा हणजे काय गो ट िलिह याची गो ट
नीि मा बोरवणकर िकरण आचाय
े
ृ
ं
कथा लखक व प भलखक
े
ृ
े
े
काऊ िचऊची, ससा कासवा ा शयतीची, धव बाळाची अशा गो ी आई बाबा, आजी िलखाण ही कला आह, ती उपजत असावी. मा ही कला िशकताच यत नाही अस नाही. िवषय
े
े
े
े
े
े
ु
ू
े
ु
आजोबाकडन ऐकतच मल मोठी होत असतात. मग त: वाचायला िशकतात. णन बिघतल तर िलखाणाच वगवगळ कार आहत. पण मळात एखादी ठरािवक गो
ं
ू
ं
े
े
ु
अस ािशवाय कोण ाही कारच िलखाण श च नाही, अस मला वाटत. तम ाजवळ
े
ु
ं
ं
मािसक, प कात वाचायला िमळतात ा असतात कथा. ब तक वाचकाना वाटत असत कथा
ं
े
ं
ं
ु
े
े
ं
ू
ु
ं
े
े
काहीतरी साग ासारख असल तरच त त ी साग िकवा िल शकता. ामळ िलखाण करताना,
े
ू
णज गो च. वाचक णन तसा समज असला तर काही फार फरक पडत नाही पण एखा ाला
कथा िलिहताना, तम ाजवळ साग ासारखा िवषय न ीच हवा. आता हा िवषय कसा
ं
ु
ं
ं
ु
े
एखादा िवषय सचतो, िलहाव वाटत त ा मा गोधळ होतो. िमळवायचा? आप ा आजबाजला घडणा या घटना, आप ा भोवतालची माणस, आपल घर,
ं
ं
ू
ू
ं
े
े
शजार, शाळा, कॉलज, ऑिफस, आपण वास करत अस ास ा वासात सोबत असणार
े
ं
े
ं
े
े
े
याच कारण कथा णज गो न . कथत गो असतच. असायलाच हवी पण ाची माडणी
वासी, वासात आपण पार करत असलली गाव, य त सव , अस कथा, अस िवषय
े
ं
ं
े
गो ीसारखी नको. ज ा गो चाग ा प तीन कथन कली जात त ाच ती कथा होत.कथा णज े
े
ं
े
े
े
ं
े
े
े
असतात. गरज आह ती फ या कथा नम ा वच ाची. आप ा भोवती क घडणा या
े
े
ू
े
ु
काय? ह जाणन ायच तर आधी गो णज काय? ह माहीत हव. ठोस स वात, म आिण ठाम
ं
े
ं
े
घटना नीट बघा. यो प तीन िनरी ण करा आिण रोज रा ी झोप ाआधी अगदी थोड ात,
े
े
ू
े
ं
ू
ं
ं
शवट, अशी रचना असत ती गो . िशवाय गो ीतन एखाद म , ता य िशकवल जात.
े
ु
ु
े
ं
ू
े
िदवसभरात आपण काय काय बिघतल, कणाकणाशी सवाद कला, अजन काही वगळी िनरी ण े
े
कथलास ा स वात, म , शवट असतात पण ाची रचना कालान म अस ाची गरज नसत. आपण कलीत का, अशा कार थोड ात या सव गो ीची िटपण िल न काढा.
ु
ु
े
े
े
ु
ं
े
े
े
ं
कथला एक छोट कथाबीज असत आिण ा भोवती कथा फलवलली असत. रखा, ाच े स वातीला ह िनरी ण करण, िकवा रोज रा ी ाची नोद ठवण, ह कदािचत कठीण वाटल.
ं
ु
े
े
े
ं
े
ु
े
े
े
े
ं
ं
े
े
े
े
े
ं
ं
े
े
ं
ं
ं
े
ं
पर र सवाद, वातावरण, घटना सग आिण पा ाच मनोिव षण अशा सव घटकानी कथा एखादवळी कटाळादखील यईल. पण एक सागतो, जर व त सवा ा पसतीस उतरल आिण
ं
ं
े
ु
े
े
ु
े
े
े
ू
ृ
ु
िनमाण करायची असत.कथच िनवदन थम प षी, ततीय प षी िकवा दो ी वाप न कल जात. त ाला तमची ओळख िमळवन द ाच काम करल अस िलखाण करायच असल, तर अशा
ं
े
ं
े
े
े
ं
ु
ं
े
ं
ू
े
ं
े
प तीन रोज ा िनरी णा ा नोदी करण आव क आह. कारण या िनरी णातन, या नोदीतनच
ू
े
ु
रखा ा आय ात ज सग यतात ाबाबत ाचा िवचार स ा कथत माडला जातो.
े
ं
ु
े
ं
े
ं
ं
त ाला तो एक परफ म ा िमळतो. ती एक कथा िमळत, जी त ी िल शकता. कथा ही
े
ु
े
ु
ु
रखा वाचकासमोर जण उभी कली जात. कथचा िवषय (कथाबीज) -रख ा
ू
े
े
े
े
े
ं
े
समाजाचा आरसा असावी अशा मताचा मी आह. िन ळ एखादी प रकथा, िकवा ाची दिनया
ं
ं
े
ु
ं
मा मातन वाचकासमोर आणला जातो. कथच शीषक अ त मह पण असत कारण ातन
ं
ं
ं
े
ू
ू
ू
े
े
े
े
िलिहण यात िततकी मजा नाही. कथा त ाच भावी ठरत ज ा वाचणा याला ती आपलीच कथा
े
े
ु
े
े
े
कथिवषयी वाचका ा मनात उ कता िनमाण होत असत.अथात कथालखन ह सजन आह , ाच े आह अस वाटत.
ं
े
े
े
ं
गिणतासारख ट , समीकरण नसतात. कथा दजदार, वाचनीय हो ासाठी लखकाला आपला
े
े
े
े
े
े
े
अथात कथा िलिहताना ज जस घडल अगदी तस ा तस कधीच िल नय. ात काही
े
े
े
जीव ओतावा लागतो. कथचा घाट कसा असावा याची ही थोड ात ओळख. का िनक सग, आिण का िनक पा ाचा समावशदखील करावा. ामळ ती कथा वाचताना
े
ं
े
ं
े
ु
आपलीशी वाटली तरी अगदी आपलीच कथा आह असही वाट नय.
े
े
ू
े
6 “िव ा या ची क पनाश ती जागृत झाली की िश ण आनंददायी बनते.” “िजथे िवचारांना वातं य िमळते, ितथे नविनिम ती ज म घेते.” 7
