Page 14 - Ank 8 va new FINAL.cdr
P. 14

क पनाश ती
                                            िदलीप िव कापस    े                                                                                          [dÚmÏ`mªMo

                                                े
                                       रा. िक  धा र, िज ा-बीड.

                                                                                                                                                        ñd-[Z[_©V
                                                         ं
               आप ा अवती भोवती घडणा या घटनाना  आधार घेतात. रह , अंधार आिण अनपेि त
                                  े
                                     ं
                                         ु

            ज ा क नाश ीच पख फटतात, त ा एका  वळणे यामुळे  अशा कथा रंजक बनतात.  कथा
                                                   े
            सदर कथचा ज  होतो. कथा लखन ही एक  िलिहताना सु वातीपासून शेवटपय त उ ुकता
                                               े
              ुं
                       े
                                   ं
            जाणीवसप ,  भावनाशील  आिण  क ना- िटकवून ठे वणे हे सवा त मोठे  आ ान असते.                                                                     H$WmcoIZ
                      ं
                                                           े
            श ीला  चालना  दणारी  सािह कला  आह.  कथेम े  येणारी  यो   वळणे,  सजीव  संवाद
                                 े
                                               ू
            ज ा  आपण  एक  लखक   णन  िलहायला  आिण  एक   भावी  शेवट  यामुळे   वाचक   ा
              े
                                   े
                                   बोलणारा ड गर आिण गुिपत जंगल
                      े
            बसतो,  त ा  समाजातील  वा व,  माणसा ा  कथेशी  शेवटपय त  बांधला  जातो.  जीवनातील                                                                बोलणारा ड गर आिण गुिपत जंगल
                                                        ं
                                           ं
            भावना  आिण  जीवनातील  सघष            ु यांचे  सू   भाविनक  ण, ना ांतील ओढ, दुः ख,  ेम आिण                                                               शभ ा बालाजी सोळक - ८वी, ब
                                                                                                                                                                      ु
                                                                 ं
                                                 े
                                             शभ ा बालाजी सोळक - ८वी, ब
                                                                                                                                                                                         े
                                                                                                                                                                        े
                                                                  े
                                                                                                                                                                                        ं
                                                                                                                                                                          ु
                           े
                                                ं
                                              ु
                                                                                                                                                                                                   ु
            िनरी ण करण अिनवाय असत. म त:  ामीण   ाग  यांचा                   ु समतोल  साधला  की  ती  कथा                                                            ी सत तकाराम िव ालय, लोहगाव पण     े
                                           े
                                            ी सत तकाराम िव ालय, लोहगाव पण

                                                   ु
                                                                                                                                                                       ं
                                                                              े
                     ै
                                            ं
                                                  ं
            जीवन ली, शतकरी जीवन, िकवा डोबा या ा  अजरामर होते. शेवटी इतके च  णेन की, उ म
                           े
                                                                                             े
               आम ा  गावाजवळ  'धनगरीवाडी'  नावाच            ं   दस या िदवशी वीर गावात गला. तो  णाला                                   आम ा  गावाजवळ  'धनगरीवाडी'  नावाच            ं   दस या िदवशी वीर गावात गला. तो  णाला
                                                                                                                                                                                         ु
                                                                  ु
                                                                                                                                                                                                                    े
                                                े
                                                       ं
            झोपडीतील  जीवन,  चालत  आलली  परपरा,  कथाकार  हो ासाठी  तुमची  िनरी णश ी                                                एक  गाव  होत.  गावा ा  पाठीमाग  'काचन'  अहो,  जंगल  तोडू   नका.  एक  माणूस  हसत
                            ं
            एक  गाव  होत.  गावा ा  पाठीमाग  'काचन'  अहो,  जंगल  तोडू   नका.  एक  माणूस  हसत
                                                                                                                                                   ं
                                                       ं
                                                  े
                                                                                                                                                                         े
                                                                                                                                                                              ं
            नावाची  नदी  वाहायची  आिण  ित ा  पढ   णाला, 'अरे, डोगं र कधी बोलतात का ?'  वीर                                         नावाची  नदी  वाहायची  आिण  ित ा  पढ   णाला, 'अरे, डोगं र कधी बोलतात का ?'  वीर
                                                                                                                                                                                  े
            नातीगोती  या  िवषयावर  आधा रत  कथा
                                     ं
                                                                                                                                                                                 ु
                                                           े ती  हवी आिण सामािजक जाण  ग  हवी.
                                                          ु
                                                                                                                                           ं
                                         ं
                                                                                                                                                          ं
            'नागडोगर' नावाचा उच डोगर उभा होता.  ा   णाला, आज नाही ऐकलेत तर उ ा िनसग                                                'नागडोगर' नावाचा उच डोगर उभा होता.  ा   णाला, आज नाही ऐकलेत तर उ ा िनसग
                    ं
                                                                                                                                                                ं
            वाचका ा  मनाचा
                    ं
                                   ं ठाव  घेतात.  गावा ा  जे ा लेखक  तः  ा भावना कथेत ओततो,
                                                                                                                                      ं
                                                                                                                                                                             ं
                                                      ं
               ं
                                            ं
            डोगरा ा  पाय ाशी  दाट  जगल  होत.   ा  आप ाला  उ र  देईल!  पण  काही  लोकांनी                                            डोगरा ा  पाय ाशी  दाट  जगल  होत.   ा  आप ाला  उ र  देईल!  पण  काही  लोकांनी
                                                                                                                                                                   ं
            आसपास  राहणा या  िफर ी  लोकाचा  तो  ते ाच ती वाचकां ा  दयापय त पोहोचते.
                                                    ं
              ं
            जगलात  टपोरा  पोपट  ' ा'  ख ाळ  माकड   ाचं  ऐकल  नाही.  काही  िदवसांनी  अचानक                                          जगलात  टपोरा  पोपट  ' ा'  ख ाळ  माकड   ाचं  ऐकल  नाही.  काही  िदवसांनी  अचानक
                                                                                                                                     ं


                 े
            साधपणा,  ग रबीशी  चाललला  दोन  हात
                                           े
                                  ं
                                                                                                                                                         ं
                                                                                                                                             ं
                                                                                                                                      ं
                      ं
            'बटी' शात हरीण 'चादोबा' आिण  शार ससा  जोरदार  वादळ  आलं,  डोगं राव न  मोठमोठे                                          'बटी' शात हरीण 'चादोबा' आिण  शार ससा  जोरदार  वादळ  आलं,  डोगं राव न  मोठमोठे
               ं
            कर ाचा  सघष  आिण   ाही  प र  तीत

                           ं
            'फगा'  राहत  होत.  गावात  वीर  नावाचा  एक  दगड  खाली  पडू   लागले.  नदीचं  पाणी  वाढलं.                                'फगा'  राहत  होत.  गावात  वीर  नावाचा  एक  दगड  खाली  पडू   लागले.  नदीचं  पाणी  वाढलं.
                                                                                                                                                      े
               ु
                               े
                                                                                                                                      ु
                                                         े
            िटकन  रािहलली  माणसकी,  ह  घटक  कथला                                                                                   मलगा  होता.   ाला  जगलात  िफरायला  खप  गावकरी घाबरले. हे काय होतंय? ते ओरडले.
                                            े
                                   ु
                           े
                ू
              ु
            मलगा  होता.   ाला  जगलात  िफरायला  खप  गावकरी घाबरले. हे काय होतंय? ते ओरडले.
                                                                                                                                                            ं
                                                          ू
                                                                                                                                                                                 ू
                                     ं
                                                                                                                                     ु

                                            े
            वा वतची  मोठी  ताकद  दतात.  आज ा                 वीर   णाला,  हा  िनसगाचा  इशारा  आह!                                  आवडायच.    ं                                     वीर   णाला,  हा  िनसगाचा  इशारा  आह!
                     े

                       ं

                                                                                                            े
                                                                                                                                                                                                                                   े
            आवडायच.
                               े
                                                                                                                                                                                                   ं
                                            ं
                                 े
                                                                                                                                                                                            ं
                                                                                                                                                                                                         ू
                                                                            ं
                                                                     ं
                                                                                                   ं
                                                                                  ू
                                                                                                           े
                                                                                                                                                                                                                                  े
                                                                                                                                                                                                                          ं
            काळात सािह ान कवळ   रजनात न रमता                 सग ाना   ाची  चक  समजली   ानी  लगच                                       एक िदवशी वीर जगलात गला, त ा  ाला              सग ाना   ाची  चक  समजली   ानी  लगच
                                                                                                                                         े
                                                 े
                                                                                                                                                          ं
                  े
                                           े
                                                                                                                                                                   े
               एक िदवशी वीर जगलात गला, त ा  ाला
                                   ं
                                                                                                                                                                        े
                                                                                                                                                                                      ं
                                                               ं
                                                                          ं
                                                                            ं
                                                                                                                                                                                                       े
                                                                                                                                                                                                   ं
                                                                                े
                                                                                                                                                                                                 ं
                                    े
            सामािजक  भान  जपणही                             े  जगल तोडण बद कल.                                                     एक  िविच   आवाज  ऐक  आला.  कोण  आह              े  जगल तोडण बद कल.
                                      ू िततके च  मह ाचे
            एक  िविच   आवाज  ऐक  आला.  कोण  आह
                                                                                                                                                             ू
                                                                                                      ं
                                                                                                                                                                           े
                                                                  ु
                                                    े
                                                                                                                                                                                                              े
                                                                                       े
                                                                                                                                                                                                                             ं
                                                                                                                                          े
            ितकड?  वीर  घाबरत   णाला  तव ात                     दस या  िदवशी  सगळ  वीरसोबत  जगलात                                  ितकड?  वीर  घाबरत   णाला  तव ात                     दस या  िदवशी  सगळ  वीरसोबत  जगलात
                                                                                                                                                                                         ु

                   े   यांवरील  अ ाचार,  अ ाय  आिण
                 े
            आह.
                                                         ं
                     ू
                                                                                                                                            ू
                                                                                                                                      ं
                                                                                                                                                                                ं
            डोगरातन  आवाज  आला.  'मी  नागडोगर  गेले.   ांनी  झाडं  लावली,  कचरा  साफ  के ला.                                       डोगरातन  आवाज  आला.  'मी  नागडोगर  गेले.   ांनी  झाडं  लावली,  कचरा  साफ  के ला.
               ं
            सामािजक िवषमता यासार ा िवषयावर ज ा
                                   ं
                                                  ं
                                                        े
                                              ं
                                                                                                                                                                     ं
            बोलतोय!' वीर चिकत झाला.  डोगर बोलतोय?  हळू हळू   सगळं   शांत  झालं.  डोगं र  पु ा  शांत                                बोलतोय!' वीर चिकत झाला.  डोगर बोलतोय?  हळू हळू   सगळं   शांत  झालं.  डोगं र  पु ा  शांत
                                       े
             भावी कथा िलिहली जात, त ा ती समाजाला
                                          े
            तो  णाला. नागडोगर  णाला, 'हो वीर, आ ी  झाला.  जंगल  िहरवं  झालं.  वीर  हसला.   ाला                                     तो  णाला. नागडोगर  णाला, 'हो वीर, आ ी  झाला.  जंगल  िहरवं  झालं.  वीर  हसला.   ाला
                                                                                                                                                       ं
                                ं
                            े
                  ु
               ं
            अतमख  करत  आिण  िवचार  करायला  भाग
                                                                                                                                         े
                  े
            सगळ अडचणीत आहोत. बटी माकड  णाला,  कळ ं  िनसग  खरोखर िजवंत आहे. सग ांनी                                                 सगळ अडचणीत आहोत. बटी माकड  णाला,  कळ ं  िनसग  खरोखर िजवंत आहे. सग ांनी
                                        ं
                                                                                                                                                               ं
                  े
                                           ं

                                        ु
                                             े
                              े
            पाडत. दसरीकड, लहान मलाच िनरागस जग,
                     ु
                                                            े
                                                                                                                                                            ं
                                                                                                                                                                                   े
            झाड कमी होतायत. चादोबा हरीण उदासपण  एक  वचन िदलं,  आता आपण िनसगा चे र ण                                                झाड कमी होतायत. चादोबा हरीण उदासपण  एक  वचन िदलं,  आता आपण िनसगा चे र ण
                 ं
                                                                                                                                        ं
                                     ं
                 े
               ं
                                          े
                                  ं
             ाच खळ आिण  ाची    माडणा या कथा                                                                                         णाल, आमच घरच हरवतय.' वीर  णाला, '  क या!
                     े
                                              ं
                    ं
             णाल, आमच घरच हरवतय.' वीर  णाला, '  क या!
                                                                                                                                                   ं
                                         े
                            ं
                                                                                                                                           ं
                                                                                                                                                                े
                  ु
                                                                                                                                         ु
                                   े
            मी त ा ा मदत करन!' नागडोगर  णाला,
                                               ं बालपणात
                                                                                                                                                          े
                                                                                                                                                                      ं
                           ु
            आप ाला  प ा  एकदा  आप ा                            ता य : - िनसगाचा आदर कला नाही तर तो                                 मी त ा ा मदत करन!' नागडोगर  णाला,                  ता य : - िनसगाचा आदर कला नाही तर तो


                                                                                            े
                                                                                                                                                                                                                   े


            'पण ल ात ठव, जर जगल न  झाल तर मीही               आप ाशी कठोरतन वागतो.                                                  'पण ल ात ठव, जर जगल न  झाल तर मीही               आप ाशी कठोरतन वागतो.
                                    ं
                                                                                                                                                           ं
                                                                                                                                                 े
                                                  ं
                          े
                                                                                                                                                                         ं
            घऊन  जातात.  वाचका ा  मनात  उ ठा
                                                        ं
              े
                                      ं

                                                                                                                                                                                                          े
                                                                                                                                                                                                            े
                                                                                     े
                                                                                   े
                                                                                                                                      ं
               ं
            शात बसणार नाही.                                                                                                        शात बसणार नाही.
                                                         ं

            िनमाण कर ासाठी काही लखक भयकथाचा
                                           े
         12                              “वाचनातून िवचार समृ  होतात आिण भािषक अिभ य ती अिधक  भावी बनते.”                                                         “ ानाचा िदवा पेटवायचा असेल तर वाचन सु  करा.”                        13
                                                                                                                                                                     “िव ा या  या श दांतून  यां या िवचारिव वाची ओळख होते.”
   9   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19