Page 14 - Ank 8 va new FINAL.cdr
P. 14
क पनाश ती
िदलीप िव कापस े [dÚmÏ`mªMo
े
रा. िक धा र, िज ा-बीड.
ñd-[Z[_©V
ं
आप ा अवती भोवती घडणा या घटनाना आधार घेतात. रह , अंधार आिण अनपेि त
े
ं
ु
ज ा क नाश ीच पख फटतात, त ा एका वळणे यामुळे अशा कथा रंजक बनतात. कथा
े
सदर कथचा ज होतो. कथा लखन ही एक िलिहताना सु वातीपासून शेवटपय त उ ुकता
े
ुं
े
ं
जाणीवसप , भावनाशील आिण क ना- िटकवून ठे वणे हे सवा त मोठे आ ान असते. H$WmcoIZ
ं
े
श ीला चालना दणारी सािह कला आह. कथेम े येणारी यो वळणे, सजीव संवाद
े
ू
ज ा आपण एक लखक णन िलहायला आिण एक भावी शेवट यामुळे वाचक ा
े
े
बोलणारा ड गर आिण गुिपत जंगल
े
बसतो, त ा समाजातील वा व, माणसा ा कथेशी शेवटपय त बांधला जातो. जीवनातील बोलणारा ड गर आिण गुिपत जंगल
ं
ं
भावना आिण जीवनातील सघष ु यांचे सू भाविनक ण, ना ांतील ओढ, दुः ख, ेम आिण शभ ा बालाजी सोळक - ८वी, ब
ु
ं
े
शभ ा बालाजी सोळक - ८वी, ब
े
े
े
ं
ु
े
ं
ु
ु
िनरी ण करण अिनवाय असत. म त: ामीण ाग यांचा ु समतोल साधला की ती कथा ी सत तकाराम िव ालय, लोहगाव पण े
े
ी सत तकाराम िव ालय, लोहगाव पण
ु
ं
े
ै
ं
ं
जीवन ली, शतकरी जीवन, िकवा डोबा या ा अजरामर होते. शेवटी इतके च णेन की, उ म
े
े
आम ा गावाजवळ 'धनगरीवाडी' नावाच ं दस या िदवशी वीर गावात गला. तो णाला आम ा गावाजवळ 'धनगरीवाडी' नावाच ं दस या िदवशी वीर गावात गला. तो णाला
ु
ु
े
े
ं
झोपडीतील जीवन, चालत आलली परपरा, कथाकार हो ासाठी तुमची िनरी णश ी एक गाव होत. गावा ा पाठीमाग 'काचन' अहो, जंगल तोडू नका. एक माणूस हसत
ं
एक गाव होत. गावा ा पाठीमाग 'काचन' अहो, जंगल तोडू नका. एक माणूस हसत
ं
ं
े
े
ं
नावाची नदी वाहायची आिण ित ा पढ णाला, 'अरे, डोगं र कधी बोलतात का ?' वीर नावाची नदी वाहायची आिण ित ा पढ णाला, 'अरे, डोगं र कधी बोलतात का ?' वीर
े
नातीगोती या िवषयावर आधा रत कथा
ं
ु
े ती हवी आिण सामािजक जाण ग हवी.
ु
ं
ं
ं
'नागडोगर' नावाचा उच डोगर उभा होता. ा णाला, आज नाही ऐकलेत तर उ ा िनसग 'नागडोगर' नावाचा उच डोगर उभा होता. ा णाला, आज नाही ऐकलेत तर उ ा िनसग
ं
ं
वाचका ा मनाचा
ं
ं ठाव घेतात. गावा ा जे ा लेखक तः ा भावना कथेत ओततो,
ं
ं
ं
ं
ं
डोगरा ा पाय ाशी दाट जगल होत. ा आप ाला उ र देईल! पण काही लोकांनी डोगरा ा पाय ाशी दाट जगल होत. ा आप ाला उ र देईल! पण काही लोकांनी
ं
आसपास राहणा या िफर ी लोकाचा तो ते ाच ती वाचकां ा दयापय त पोहोचते.
ं
ं
जगलात टपोरा पोपट ' ा' ख ाळ माकड ाचं ऐकल नाही. काही िदवसांनी अचानक जगलात टपोरा पोपट ' ा' ख ाळ माकड ाचं ऐकल नाही. काही िदवसांनी अचानक
ं
े
साधपणा, ग रबीशी चाललला दोन हात
े
ं
ं
ं
ं
ं
'बटी' शात हरीण 'चादोबा' आिण शार ससा जोरदार वादळ आलं, डोगं राव न मोठमोठे 'बटी' शात हरीण 'चादोबा' आिण शार ससा जोरदार वादळ आलं, डोगं राव न मोठमोठे
ं
कर ाचा सघष आिण ाही प र तीत
ं
'फगा' राहत होत. गावात वीर नावाचा एक दगड खाली पडू लागले. नदीचं पाणी वाढलं. 'फगा' राहत होत. गावात वीर नावाचा एक दगड खाली पडू लागले. नदीचं पाणी वाढलं.
े
ु
े
ु
े
िटकन रािहलली माणसकी, ह घटक कथला मलगा होता. ाला जगलात िफरायला खप गावकरी घाबरले. हे काय होतंय? ते ओरडले.
े
ु
े
ू
ु
मलगा होता. ाला जगलात िफरायला खप गावकरी घाबरले. हे काय होतंय? ते ओरडले.
ं
ू
ू
ं
ु
े
वा वतची मोठी ताकद दतात. आज ा वीर णाला, हा िनसगाचा इशारा आह! आवडायच. ं वीर णाला, हा िनसगाचा इशारा आह!
े
ं
े
े
आवडायच.
े
ं
ं
े
ं
ू
ं
ं
ं
ू
े
े
ं
काळात सािह ान कवळ रजनात न रमता सग ाना ाची चक समजली ानी लगच एक िदवशी वीर जगलात गला, त ा ाला सग ाना ाची चक समजली ानी लगच
े
े
ं
े
े
े
एक िदवशी वीर जगलात गला, त ा ाला
ं
े
ं
ं
ं
ं
े
ं
े
ं
े
सामािजक भान जपणही े जगल तोडण बद कल. एक िविच आवाज ऐक आला. कोण आह े जगल तोडण बद कल.
ू िततके च मह ाचे
एक िविच आवाज ऐक आला. कोण आह
ू
ं
े
ु
े
े
े
ं
े
ितकड? वीर घाबरत णाला तव ात दस या िदवशी सगळ वीरसोबत जगलात ितकड? वीर घाबरत णाला तव ात दस या िदवशी सगळ वीरसोबत जगलात
ु
े यांवरील अ ाचार, अ ाय आिण
े
आह.
ं
ू
ू
ं
ं
डोगरातन आवाज आला. 'मी नागडोगर गेले. ांनी झाडं लावली, कचरा साफ के ला. डोगरातन आवाज आला. 'मी नागडोगर गेले. ांनी झाडं लावली, कचरा साफ के ला.
ं
सामािजक िवषमता यासार ा िवषयावर ज ा
ं
ं
े
ं
ं
बोलतोय!' वीर चिकत झाला. डोगर बोलतोय? हळू हळू सगळं शांत झालं. डोगं र पु ा शांत बोलतोय!' वीर चिकत झाला. डोगर बोलतोय? हळू हळू सगळं शांत झालं. डोगं र पु ा शांत
े
भावी कथा िलिहली जात, त ा ती समाजाला
े
तो णाला. नागडोगर णाला, 'हो वीर, आ ी झाला. जंगल िहरवं झालं. वीर हसला. ाला तो णाला. नागडोगर णाला, 'हो वीर, आ ी झाला. जंगल िहरवं झालं. वीर हसला. ाला
ं
ं
े
ु
ं
अतमख करत आिण िवचार करायला भाग
े
े
सगळ अडचणीत आहोत. बटी माकड णाला, कळ ं िनसग खरोखर िजवंत आहे. सग ांनी सगळ अडचणीत आहोत. बटी माकड णाला, कळ ं िनसग खरोखर िजवंत आहे. सग ांनी
ं
ं
े
ं
ु
े
े
पाडत. दसरीकड, लहान मलाच िनरागस जग,
ु
े
ं
े
झाड कमी होतायत. चादोबा हरीण उदासपण एक वचन िदलं, आता आपण िनसगा चे र ण झाड कमी होतायत. चादोबा हरीण उदासपण एक वचन िदलं, आता आपण िनसगा चे र ण
ं
ं
ं
े
ं
े
ं
ाच खळ आिण ाची माडणा या कथा णाल, आमच घरच हरवतय.' वीर णाला, ' क या!
े
ं
ं
णाल, आमच घरच हरवतय.' वीर णाला, ' क या!
ं
े
ं
ं
े
ु
ु
े
मी त ा ा मदत करन!' नागडोगर णाला,
ं बालपणात
े
ं
ु
आप ाला प ा एकदा आप ा ता य : - िनसगाचा आदर कला नाही तर तो मी त ा ा मदत करन!' नागडोगर णाला, ता य : - िनसगाचा आदर कला नाही तर तो
े
े
'पण ल ात ठव, जर जगल न झाल तर मीही आप ाशी कठोरतन वागतो. 'पण ल ात ठव, जर जगल न झाल तर मीही आप ाशी कठोरतन वागतो.
ं
ं
े
ं
े
ं
घऊन जातात. वाचका ा मनात उ ठा
ं
े
ं
े
े
े
े
ं
ं
शात बसणार नाही. शात बसणार नाही.
ं
िनमाण कर ासाठी काही लखक भयकथाचा
े
12 “वाचनातून िवचार समृ होतात आिण भािषक अिभ य ती अिधक भावी बनते.” “ ानाचा िदवा पेटवायचा असेल तर वाचन सु करा.” 13
“िव ा या या श दांतून यां या िवचारिव वाची ओळख होते.”

