Page 12 - Ank 8 va new FINAL.cdr
P. 12
कथा हणजे काय..? कथालेखन
ु
ृ
ं
सौ. किवता पाच े ी. सदाम क ाजी िव े
ृ
कथा, कादबरीकार (िनव कलािश क)
ं
ं
तर मानवी अनभव,क ना िकवा वा वावर आधा रत घटनाचा, पा ा ा मा मातन िव ाथ िम ानो, गाणी,गो ी, ग ा,खळ या आप ा आवडी ा गो ी आहत. कथा वाचायला,
ू
ु
े
ं
ं
े
ं
े
ं
ं
ु
े
माडलला एक सब , रजक आिण िमक आिव ार णज कथा होय. हा एक ाचीन ग कथा ऐकायला आपणा सवाना आवडत. आपल आजी आजोबा, िश क या ा कथा खपच
े
ं
ू
े
े
े
सािह कार असन, जो जीवनाचा वध घतो. ाचबरोबर मनोरजन करतो आिण बोधही दतो.
ू
ं
े
ं
मनोरजक असतात. आिण ाबरोबरच ा नकळत स ार घडिवणा या असतात. आपण
ं
ृ
े
ु
ु
ं
ू
ु
े
गो साग ाची मानवी व ी ही कथ ा मळाशी आजही उ कता िटकवन आह. ामळ कथा
े
े
िम ासोबत बोलतानाही छोट सग एकमकाना सागत असतो. अशा छो ा घटनातन, सगातन
े
ं
ं
ं
ू
ू
ं
ं
ं
ं
े
नावाचा कार आजही समाजाम िततकाच लोकि य आह िजतका तो ाचीन काळी लोकि य
े
ू
कथािनिमती होत असत. लखक समाजात आजबाजला घडणार सग यातनच कथाबीज घत
े
ं
ू
े
े
ू
े
े
होता. एकदरीत काय तर कथा हा कार लोकि य सािह कार आह. मराठी सािह ातील
ं
े
ु
ं
े
ं
े
िद जानी कथालखन क न या सािह काराची सम ी वाढिवलली आह. याम नागरकथा, असतात. कथा या सगान प सािगत ा की ा सवाना आवडतात. कथम िविश घटना,
ृ
े
ं
े
े
े
े
ु
े
ु
े
ं
े
े
ु
ं
्
ामीण कथा, दिलत कथा, िवनोदी कथा,अदभत कथा तसच भय कथानी हा सािह कार सग, पा आिण क कतचा वापर क न कथा फलिवता यत. उ म कथसाठी यो स वात,
े
ं
े
ापलला आह. आबालव ाच मनोरजन आिण बोधन कर ाच काय या सािह कारान े उ ठावधक म आिण भाविनक क न जाणारा शवट असल तर कथावाचकाला आनद होतो.
े
ृ
े
ं
े
ं
ं
े
आजवर कलल आह. े कथालखनाची पिहली पायरी णज कथानकाची िनवड. आप ा आजबाजला घडणा या णज
े
े
े
ू
े
े
े
ू
ं
ु
ू
ु
कथा िलिह ापव - कथा कठलीही असो णजच लघकथा असो िकवा दीघकथा ित ा वा िवक िकवा पण का िनक कथानकातन कथा उलगडता यत. पौरािणक, ऐितहािसक
े
ं
ू
ू
े
े
ू
े
िनिमती ा अगोदर पा िनिमतीचा िवचार करावा लागतो. मग ती एक पा ापासन त अनक पा भमी असल ा कथाही िलिहता यतील ; मा ासाठी आपल वाचन असाव लागत. कथमधील
े
े
े
ू
े
े
े
ं
े
े
े
ं
ु
पा ाम बतलली अस शकत. तसच कथम अस पा ही अस नयत कारण ामळ
ं
े
े
ू
े
े
े
ू
े
ं
पा िजवत वाटतील अशी माडणी असावी. वाचकाच एकदा का कथतील पा ाशी भाविनक नात
ं
े
े
े
ं
ं
ं
ं
े
वाचकाचा गोधळ उड शकतो. कोणतीही कथा िलिहताना अगोदर क नाश ी ार भावनला
ू
ं
े
े
जोडल गल तर कथा वाचताना समाधान लाभत. कथतील घटना काल मानसार आिण ब ीला
े
े
ु
े
ु
े
े
ं
ं
े
े
े
े
ं
वळण दण गरजच असत. णजच कथत काय घडणार? ह काळाची गरज, समाजाची
े
े
े
े
ै
े
ं
ं
मानिसकता आिण िवचारसरणीचा अ ास क न दजदार िवषयाची िनवड करण िततकच पटल अशा ह ात. यो शीषक कथावाचनाची रणा दत. कथतील भाषाशली साधी सोपी
ु
े
े
े
े
ं
मह ाच असत. तदपढ भयकथा, मनोरजन कथा, अध ला आळा बसणारी कथा वगर असावी. कथ ा शवटी बोध असावा ामळ कथा प रणामकारक होत. े
ै
ं
ु
े
ं
े
ं
े
ै
ं
े
ु
वगर...अथात कारणमीमासा कोणतही असो परत ा ार आप ाला समाजाच मनोरजन करत,
े
ं
ं
े
े
े
े
ू
कोण ाही कथत एखादी सम ा दडलली असत. लखक कथतन ती सम ा कशी सोडिवतो
े
े
े
े
ू
िदशादशक हत सा करता आला पािहज. कथा िलिहताना एक आकषक क ना िनवडन
ू
ं
े
ं
े
े
े
े
ू
यावर कथच म मापन होत. कथतील सवाद हा मह ाचा घटक आह. सवाद श बबाळ नकोत.
ं
ं
ु
ं
े
ं
स वातीलाच वाचकाच ल वधन घण मह ाच असत. कसदार पा ाची िनिमती क न एक
ं
े
ं
े
ू
ं
ओढन ताणन अलका रक नकोत. यो क नाश ी वाप न कथा सदर करता यईल. आजीची
ू
ुं
े
ू
सघषा क कथानक रचण, ज शवटपयत उ कतला िटकवन ठवल. णजच जवणात वाढलल ं
े
े
े
े
ू
े
ं
े
े
े
े
ु
े
े
े
ू
े
े
ं
े
ं
े
े
लोणच ह कधीही आप ाला पगतीम 'परत िमळणार नाही' ह सागाव लागत नाही. तरीही गो ऐकताना आपण कस दहभान हरपन ऐकतो तशा कारच िनवदन असाव. आपली आजी गो
ं
ं
े
े
े
ु
ं
े
े
े
े
े
जवणारा मा त लोणच शवटपयत ताटात िटकवन ठवतो, कारण ाला जवणातली चव सागत ती आपण ऐकलली असल तरीही ती गो प ा ऐकावीशी वाटत. णजच कथाबीज उ म
ू
े
ं
े
े
े
ू
शवटपयत िटकवन ठवायची असत. अगदी ाच माण आप ा कथतला गोडवादखील असल तर कथा वाचताना कटाळवाणी वाटत नाही. िम ानो, कथालखनाची स वात करायची
े
े
े
े
े
े
ं
ु
उ कतला ताणन धरत आप ाला शवटपयत िटकवन ठवावा लागतो. ाचबरोबर कथ ा असल तर मनात आलल िवचार, िदवसभरात घडलला सग, घटना रोजिनशीम िलहायला
ू
े
ु
े
ू
े
े
े
े
े
े
े
ं
े
े
स वातीला म आिण म ाम शवट कधीही िदस नय. कारण तस झा ास शवट ा कसदार
े
ू
े
ु
े
े
ु
ं
ु
स वात करा. लखनाची सवय झाली तर ा घटना, सगाची कथा त ी तयार क शकता.
ं
े
ं
ं
े
पॉईंटच मह आपोआप कमी होईल. सा ा सो ा बोलीभाषत िलिहलली व पारप रक पा ा ा
कधीकधी आप ा मनात काही क ना रगाळत असतात, यातन का िनक कथा तयार होऊ
ू
े
ं
ं
े
आिव ारान नटलली कथा वाचकाना आपलीशी वाटत. वाचकाच रजन करत ा ा डो ात
े
ं
ं
े
ं
ू
शकतात. ऐितहािसक घटनामधन, पौरािणक थ वाचनातन आपणास अनक कथाबीज िमळ
ू
ू
ं
ं
े
अलवार अजन घालणारी कथा ही बोधनपर कसदार कथा समजली जात. एकदरीत काय, तर
े
ं
ं
े
ू
ं
वाचकाचा िवसर ाचा य फोल ठरवणारी दजदार कथा असावी. शकतात, णनच आपण आधी वाचन वाढवाव व रोज िलखाणाचा सराव करावा. आपण न ीच
ुं
चला तर मग, काळाची गरज आिण समाजा ा िवचारसरणीचा अ ास क न दजदार कथा सदर कथा िल शकाल.
ू
िल या व आप ा लखणी ार समाजहीत साधया...
े
े
10 “भाषा क वळ संवादाचे साधन नसून भावना य त कर याचा सेतू आहे.” “ येक िव ा या म ये एक सज नशील कलाकार दडलेला असतो; िश ण याला जागं करतं.” 11
“चांगले पु तक हणजे अनुभवांचा खिजना.”
